Jedziemy na Węgry. 25 osób z Polski będzie obserwować dzień wyborów - 12 kwietnia. To organizacje, z którymi działamy w Koalicji Wybory.
Wyjazd organizujemy we współpracy z Fundacją Odpowiedzialna Polityka. To nasz grantobiorca i organizacja specjalizująca się w prawie wyborczym. Fundacja dba też o to, by jej obserwatorzy byli kompeteni i wypełniali zasady kodeksu obserwacji. Każdy z obserwatorów musiał też przejść kurs ODHIR. Fundacja odpowiada za współpracę z Europejską Platformą na rzecz Demokratycznych Wyborów, która przygotowuje program i wnioskuje do węgierskiego odpowiednika Państwowej Komisji Wyborczej o akredytacje dla członkiń i członków obserwacji krótkoterminowej.
Grupę finansowo wspiera Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców - prowadzony przez naszą Fundację oraz fundusz Civitates.
Na czym polega obserwacja wyborcza?
Obserwowanie wyborów polega na gromadzeniu informacji, jej analizowaniu, wyciąganiu wniosków i formułowaniu rekomendacji. Taki cykl działania ma zazwyczaj misja wyborcza. Jednak nasza grupa nie przechodzi wszystkich tych etapów. Bedziemy tzw. obserwatorami krótkoterminowymi. Nasz pobyt potrwa niecały tydzień.
Obserwujemy sam dzień wyborów, ale wcześniej musimy lepiej poznać kontekst. Dlatego czeka nas szkolenie, podczas którego spotkamy węgierskie media, organizacje społeczne, instytucje odpowiedzialne za organizację wyborów i przedstawicieli świata polityki. Poznamy ich opinie na temat jakości procesu wyborczego.
Czemu służy obserwacja wyborcza?
Obserwacja służy zaoferowaniu instytucjom odpowiedzialnym za wybory bezstronnej informacji zgromadzonej podczas wyborów i podniesieniu uczciwości procesów wyborczych, zaufania do tych procesów oraz ich przejrzystości i rozliczalności. Ma też prowadzić do zapewniania spójnoścu ze zobowiązaniami dotyczącymi jakości wyborów (OBWE).
Te zobowiązania dotyczą organizowania uczciwych wyborów, w których jednostki mogą bez dyskryminacji tworzyć partie polityczne lub organizacje biorące udział w kampanii wyborczej. Mogą też działać indywidualnie. Mają one dostęp do mediów i mogą prowadzić kampanię wyborczą - prezentować swoje kwalifikacje i program. Nie są im stawiane żadne przeszkody administracyjne. Nie jest stosowana wobec nich przemoc - nie podelgają prześladowaniom ani upokorzeniu. Wybrane, mają warunki by służyć przez całą kadencję.
Głosujący mogą dokonać wyboru w sposób tajny. Nie muszą się bać o swoje bezpieczeństwo i reputację. Nie są przekupowani w żaden sposób.
Wybory odbywają się w okresach przewidzianych prawem. Zapewniana jest wolność słowa i wolność zgromadzeń.
Obserwacja międzynarodowa nie jest prowadzona po to by zaświadczyć że wyniki są właściwe. Natomiast może odstraszyć ewentualne nieprawidłowości. Przede wszystkim jednak chodzi o to, by rekomendować jak proces wyborczy może być ulepszony.
Podstawowe zasady międzynarodowej obserwacji
- Bezstronność
- Przejrzystość
- Brak ingerencji
- Rzetelna metodyka
- Procedury misji
- Szacunek dla kraju goszczącego
Skład grupy
- Katarzyna Batko-Tołuć, Fundacja dla Polski
- Karol Bijoś, Fundacja Odpowiedzialna Polityka
- Marzena Błaszczyk, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
- Julia Brykczyńska, Fundacja dla Polski
- Anna Frydrych-Depka, Fundacja Odpowiedzialna Polityka
- Martyna Hoffman, Fundacja Odpowiedzialna Polityka
- Sonia Horonziak, Instytut Spraw Publicznych
- Krzysztof Jakubowski, Fundacja Wolności
- Ewa Kulik-Bielińska, obecnie Europejski Komitet Społeczno-Ekonomiczny (nie reprezentuje go podczas obserwacji)
- Helena Krajewska, Fundacja Odpowiedzialna Polityka
- Marta Krzynówek, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
- Robert Lech, Fundacja Odpowiedzialna Polityka
- Michał Leśniak, Komitet Obrony Demoktracji
- Zofia Lutkiewicz, Fundacja Odpowiedzialna Polityka
- Aleksandra Łoboda, Fundacja Widzialne
- Marianna Łoboda, Fundacja Widzialne
- Szymon Osowski, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
- Maja Pietrusiewicz, Fundacja Widzialne
- Agnieszka Podgórska, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
- Krystian Połomski, Fundacja Wspomagania Wsi
- Marta Połtowicz-Bobak, Obywatele RP i Stowarzyszyszenie Folkowisko
- Martyna Regent, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
- Róża Rzeplińska, Stowarzyszenie 61
- Wojciech Włoch, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
- Piotr Wójcik, Fundacja Picture Doc (jako fotograf)
Więcej informacji
Dodatkowym materiałem jest Podręcznik dla obserwatorów przygotowany przez węgierskie Krajowe Biuro Wyborcze. Bardziej zaawansowani mogą zajrzeć do Węgierskiego kodeksu wyborczy i Raportu częściowego Misji OBWE/ODIHR.
